obilir > Konular > İş Dünyası > Mali Hukuk > Yeni TTK Önemli Başlıklar (1.Bölüm)

Yeni TTK Önemli Başlıklar (1.Bölüm)

Bağımsız Denetim Lisansı için İ.S.M.M.M.O’nun düzenlediği eğitimlerden ilki olan “Yeni TTK Eğitimi” geçtiğimiz günlerde başladı. Gayet başarılı olan bu eğitimlerde yeni TTK’daki değişiklikler ayrıntılı biçimde anlatıldı. Bu eğitimde anlatılanlardan derlediğim notları 2 bölüm halinde meslektaşlarımla paylaşmak istedim. 1.bölüm bu yazımızın konusudur. 2.bölümde ise Yeni TTK’da getirilen cezalara değineceğiz…

 

Bağımsız Denetim Lisansı için İ.S.M.M.M.O’nun düzenlediği eğitimlerden ilki olan “Yeni TTK Eğitimi” geçtiğimiz günlerde başladı. Gayet başarılı olan bu eğitimlerde yeni TTK’daki değişiklikler ayrıntılı biçimde anlatıldı. Bu eğitimde anlatılanlardan derlediğim notları 2 bölüm halinde meslektaşlarımla paylaşmak istedim.

 

1.bölüm bu yazımızın konusudur. 2.bölümde ise Yeni TTK’da getirilen cezalara değineceğiz.

 

Yeni TTK’da 4 tane mali tablo olacak bunlar “Bilanço”, “Gelir Tablosu”, “Özsermaye Değişim Tablosu”, “Nakit Akım Tablosu”  Ayrıca her bir TMS’de belirtilen açıklamaların yer alacağı ayrıntılı dipnotlar…

 

3 adet defter tutma zorunluluğu daha geldi bunlar; “Ortaklar Pay Defteri”, “Yönetim Kurulu Karar Defteri” (Karar Defterinin adı değişti), “Genel Kurul Toplantı” ve “Müzakere Defteri”

 

Kapanış tasdikleri ile ilgili yeni bir yenilik geldi. Takvim yılından sonra 6 ay süre ilave edildi.

 

Yeni TTK’nın yürürlüğü;

  • 13.01.2011 Tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen 6102 sayılı Yeni TTK 14.02.2011 tarihli ve 27846 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunmaktadır.
  • 1535 asıl, 6 geçici maddeden oluşan Yeni TTK’nın,
  • Geçici 2.maddesi,
  • Geçici 3.maddesi,
  • Aynı kanunun Resmi Gazete’de yayımlandığı 14.02.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.
  • Türkiye Muhasebe Standartları ile ilgili hükümler,büyük ölçekli sermaye şirketleri bakımından aynı kanunun Türkiye Muhasebe Standartları ile ilgili hükümleri 01/01/2013 tarihinde yürürlüğü girecektir.

 

Denetçiler;

“Denetçi”, Yeni TTK’nın 397.maddesi hükmü gereğince,

  • Anonim şirketin ve şirketler topluluğunun finansal tablolarını (uluslar arası denetim standartlarıyla uyumlu) Türkiye Denetim Standartlarına göre denetleyecek,
  • Yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunu denetleyecek ve bu denetim sırasında yıllık faaliyet raporu içersinde yer alan finansal bilgilerin, finansal tablolar ile tutarlı olup olmadığını ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığını saptayacak kişidir.
  • 01.01.2013 tarihinden itibaren 3 ay içersinde seçilecektir.

 

İnternet Sitesi Kurma;

  • “1524.”madde gereğince
  • Yeni TTK’nın 1524.maddesi 01.07.2013 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  • 6103 Sayılı Uygulama Kanunu;
  • Pay sahiplerinin ve limited şirket ortaklarının şirkete borçlanma yasağı 01.07.2015
  • Anonim veya limited şirkete borçlu olan pay sahipleri ve ortaklar, borçlarını anılan kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde, nakdi ödeme yaparak tamamen tasfiye etmek zorundadır. Borcun kısmen veya tamamen başkası tarafından üstlenilmesi, borç için kambiyo senedi verilmesi, ödeme planı yapılması veya benzeri yollara başvurulması bu madde anlamında tasfiye sayılmaz.  Belirtilen süre içersinde tasfiye gerçeklememişse 300 gün adli para cezası uygulanır.
  • TTK yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan A.Ş. yönetim kurulları ile limited şirket müdürleri, görevden alınmaları veya yönetim kurulu üyeliğinin başka bir sebeple boşalması hariç, sürelerinin sonuna kadar görevlerine devam ederler.

 

Ticari İşletme Hukuku

Tacirler Arası Bildirimler

Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshetmeye ve sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarların, klasik yöntemler olan noter, taahhütlü mektup ve telgraf yoluyla yapılabileceği gibi, KEP (kayıtlı elektronik posta sistemi) üzerinden güvenli elektronik imza marifetiyle de yapılabilecektir.

 

Güvenli elektronik imza ile KEP üzerinden yapılan bildirimler, güçlü bir delil vasfını kazanmaktadır.

 

Şeffaflık ilkesi, yazışmalarla ilgili önemli bir kuralı beraberinde getirmiştir:

Tacirin işletmesiyle ilgili olarak kullandığı her türlü kağıt ve belgede tacirin sicil numarası, ticaret ünvanı, işletmesinin merkezi, tacir sermaye şirketi ise taahhüt edilen ve ödenen sermaye, internet sitesinin adresi ve numarası gösterilir. Tüm bu bilgiler şirketin internet sitesinde de yayımlanır. Bu hükme aykırı uygulamalar cezai yaptırımlara yol açacaktır. (3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası)

 

Mal ve Hizmet Tedariki

İlk olarak, sözleşmede belirlenen vade veya ödeme süresi dolduğunda temerrüt ihtara lüzum kalmaksızın gerçekleşecektir. İkinci olarak, mal veya hizmetin teslim edildiği durumlarda, mal veya hizmet bedeli, teslimden itibaren belirli sürelerde ödenmelidir.

 

Sözleşmede kararlaştırılmamışsa bu süre 30 gündür. Sözleşmede ise azami 60 günlük ödeme süresi kararlaştırılabilir. Malın veya hizmetin muayenesi kararlaştırılıyorsa, 30 ve 60 günlük bu sürelere, en çok 30 gün eklenebilir.

 

Şirketler Hukuku Genel Hükümler

1. Ticaret şirketlerinin türleri, ehliyeti ve ticaret şirketlerine uygulanacak hükümler:

 

Ticaret şirketleri; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Kolektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır.

 

2. Sermaye Koyma Borcu ve Sonuçları:

TTK, teknolojik gelişmeleri de dikkate alarak sermaye olarak konulabilecek unsurları genişletmiştir. Şirket, her ortağın sermaye koyma borcunu yerine getirmesini isteyebileceği ve dava edebileceği gibi, yerine getirmede gecikme sebebiyle uğradığı zararın tazminini de isteyebilir. Tazminatı isteme için ihtar şarttır.

 

3. Birleşme

Mevcut TTK’da olduğu gibi, birleşme “devralma yoluyla” ve “yeni kuruluş şeklinde” olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilebilir. Bir şirketin diğerini devralması “devralma şeklinde birleşme” yeni bir şirket içinde bir araya gelmeleri, “yeni kuruluş şeklinde birleşme” olarak adlandırılmıştır.

 

TTK birleşmeye egemen olan “külli halefiyet” ve “tasfiyesiz infisah” ilkelerini muhafaza etmiştir.

 

TTK’da, ayrıca birleşmenin bir işlem denetçisi tarafından denetlenmesi öngörülmüştür. İşlem denetçisinin birleşmedeki sorumluluğu bir kusur sorumluluğu olarak kanunda düzenlenmiştir.

 

Birleşmede olduğu gibi, bölünme işlemi de bir işlem denetçisi tarafından denetlenir. Denetlemede, birleşmenin denetlenmesine ilişkin 148.madde kıyas yoluyla uygulanır.

 

4. Tür Değiştirme

TTK, ticaret şirketlerinin tür değiştirmesini de mevcut TTK’dan çok daha ayrıntılı düzenlemeye tabi tutmuştur. Ticaret şirketi hukuki şeklini değiştirerek tür değiştirebilir. Yeni türe dönüştürülen şirket eskisinin devamı niteliğindedir. Sermaye şirketleri ancak bir başka sermaye şirketine ve kooperatife dönüştürülürken, kişi şirketleri her türe çevrilebilir.

 

5. Şirketler Topluluğu

TTK’da ilk defa düzenlenen konulardan birisi de şirketler topluluğudur. Bu düzenlemenin amacı, hakim konumdaki şirketin yavru şirket veya şirketlerine vermiş olduğu talimatlarla yavru şirketleri zarara uğratması sonucunda sorumluluğunu düzenlemek, böylece yavru şirket ve pay sahiplerini korumaktadır.

 

Hakim şirketin hakimiyetini kötüye kullanması halinde sorumluluğu 202.maddede düzenlenmiştir. Tam hakimiyet durumu m.203-204’de ayrıca hüküm altına alınmıştır.

TTK, sorun çıkararak ortaklık ilişkisini çekilmez hale getiren azınlığın şirketten uzaklaştırılmasına (squeeze out) olanak tanımaktadır.

 

Anonim Şirketler

1. Kuruluş

Kanuna Karşı Hile

Şirketin tescilinden itibaren iki yıl içinde bir işletme veya aynın, sermayenin onda birini aşan bir bedel karşılığında devralınmasına veya kiralanmasına ilişkin sözleşmeler, genel kurulca onaylanıp ticaret siciline tescil edilmedikçe geçerli olmaz.

 

2. Yönetim Kurulu Üye Sayısı

TTK m. 359 uyarınca, yönetim kurulu en az bir üyeden oluşur.

 

3. Yönetim Kurulu Üyelerin Nitelikleri

TTK’da yönetim kurulu üyesinin pay sahibi olması zorunlu değildir. Yönetim kurulu üyeleri, gerçek kişi veya tüzel kişi olabilir. Yönetim kurulu üyelerinin en az dörtte birinin yüksek öğrenim görmüş olması zorunludur. Tek üyeli yönetim kurulunda bu zorunluluk aranmaz.

 

TTK’da bağımsız üyelik zorunlu tutulmamaktadır. Ancak gerekçe incelendiğinde, bağımsız üyeliğin teşvik edildiği anlaşılmaktadır.

 

4. Üyeliğin Kazanılması ve Kaybedilmesi

Yönetim kurulu üyelerinden birinin iflasına karar verilir veya ehliyeti kısıtlanır ya da bir üye üyelik için gerekli kanuni şartları yahut esas sözleşmede öngörülen nitelikleri kaybederse, bu kişinin üyeliği, herhangi bir işleme gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer. Bir diğer sona erme sebebi, genel kurul tarafından alınan azil kararıdır.

 

5. Yönetim Kurulu Toplantıları

Yönetim kurulunda toplantı yeter sayısı hafifletilmiş, şirketin kolayca karar alması sağlanmıştır. Buna göre ana sözleşmede aksine ağırlaştırıcı hüküm bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını toplantıda hazır bulunan üyelerin çoğunluğu ile alır.

 

Onayların aynı kağıtta bulunması şart değildir; ancak onay imzalarının bulunduğu kağıtların tümünün yönetim kurulu karar defterine yapıştırılması veya kabul edenlerin imzalarını içeren karara dönüştürülüp karar defterine geçirilmesi kararın geçerliliği için gereklidir.

 

Yönetim Kurulu

Yönetim Kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkileri, TTK m.375 hükmünde şu şekilde sayılmıştır:

  • Şirketin üst düzeyde yönetimi ve bunlarla ilgili talimatların verilmesi,
  • Şirket yönetim teşkilatının belirlenmesi,
  • Muhasebe, finans denetimi şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde finans planlama için gerekli düzenin kurulması.
  • Müdürlerin ve aynı işleve sahip kişiler ile imza yetkisine haiz bulunanların atanmaları ve görevden alınmaları.
  • Yönetimle görevli kişilerin, özellikle kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve yönetim kurulunun yazılı talimatlarına uygun hareket edip etmediklerinin üst gözetimi.
  • Temsil yetkisinin verildiği kişiler arasında mutlaka en az bir yönetim kurulu üyesi bulunmalı; bu üye Türk vatandaşı olmalı ve Türkiye’de ikamet etmelidir. (TTK m359/1)

Devamı: Yeni TTK Önemli Başlıklar (2.Bölüm) isimli makalede…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir